Uit de natuur


blik-insecten.jpgIn de ketel: nog even geen insecten

Onder de kurk: bij maaltijden met insect zijn in principe heerlijke wijnen te drinken!  

Afgelopen woensdag at ik bij een gastentafel van Slowfood als borrelhapje meelwormbitterballen, geroerbakte meelwormen en bij de koffie een in chocolade gedoopte sprinkhaan. Waarom zou je dat in vredesnaam doen? Ik griezel zelf eigenlijk van insecten, ik vind ze naar om naar te kijken en ik ben niet blij als ze over me heen lopen. Toch fascineert het eten van insecten me om verschillende redenen.
De bewuste eter weet het wel. Het kost veel kilo’s plantaardig eiwit om 1 kilo dierlijk eiwit te produceren. Het is voor ons in de Herberg een reden om naast heerlijke vleesgerechten ook vegetarische zaken op het menu te zetten.
Nu doemt er aan de horizon een nieuwe suggestie op voor het bovenstaande probleem. Een kriebelige oplossing: het eten van torren, sprinkhanen, mieren en meelwormen. Een groot deel van de wereld doet het gewoon. Meelwormen en torren worden gewoon levend van de grond geplukt en in de mond gestopt. Lekker knapperig, dat chitine pantsertje! Een ander deel van de wereld roerbakt en frituurt ze. Ze zijn ook te koop in blik, gedroogd of als snack tussendoor, in de smaken die wij bijvoorbeeld over onze chips eten.
Het bijzonder is nu dat voor het kweken van een kilo meelwormen maar drie kilo plantaardig eiwit nodig is, in plaats van bijna 15 kilo voor één kilo rundvlees.
In onze westerse cultuur is insecten eten een klein beetje in opkomst, als hype, maar nog absoluut niet ingeburgerd. Hooguit vliegt er per ongeluk een insect in je mond bij een fietstocht, en heb je die al doorgeslikt voor je het in de gaten hebt. Of er zit een wormpje of fruitvliegje door je fruit of groente en je eet het ongemerkt op door de salade. Het idee dat je een insect, met zijn enge pootjes op zou eten, of een meelworm, die zo naar kronkelt bezorgt ons rillingen en kippevel.
Insecten bevatten net als andere dierlijke eiwitbronnen belangrijke voedingsstoffen voor de mens. Prima eiwitten die licht verteerbaar zijn, vitamines die wij als mens nodig hebben. Het pantsertje van insecten bestaat uit dezelfde stof als het omhulsel van garnalen. Voor onze darmen is het onverteerbaar, en om die reden fungeert het net als plantaardige vezels als noodzakelijk ballastmateriaal voor onze darmen. Een soort dierlijke vezels, zou je kunnen zeggen.
Het zou in de toekomst mogelijk zijn dat half om half gehakt gaat bestaan uit half rund half worm. Snacks als frikadel en kroket kunnen ook gemaakt worden met meelworm. Het is prima mogelijk om een heerlijk rijstgerecht te maken met wormen of torretjes, een roerbakschotel met krekeltjes, een borrelhapje met gefrituurde sprinkhaan.
We zullen nog heel wat moeten overwinnen voor we zover zijn dat we dit zonder huiver eten. Ook al weet je dat de halve wereld niet huivert en dat het heel gezond is en zelfs beter voor het wereldvoedselprobleem!

Advertenties

img_9156.jpgIn de ketel: winterjam

Vorig jaar in december, zo tussen de drukte van Sint en die van kerst, heb ik mij heerlijk uitgeleefd boven een dampende ketel jam. Er waren cranberry’s in huis, verse sinaasappels, moesappels, Japanse kweepeertjes en stoofperen. De jam kruidde ik met sinaasappelschil, kruidnagel, steranijs, kaneel en kardemom. De geur brengt je helemaal in decembersferen, dus wie zin heeft om lekker in de stemming te komen, maakt deze jam.
Het is niet nodig om precies mijn verhoudingen aan te houden, want als je maar let op de verhouding fruit/suiker kun je met het fruit prima variëren. Heb je geen Japanse kwee (te vinden in gemeenteplantsoenen en lijkend op kleine appeltjes), dan laat je die lekker weg! Zorg wel dat de peren al voorgestoofd zijn, of dat je de jam goed doorkookt, anders blijven ze te hard.
Je kunt de jam natuurlijk gewoon op brood eten, of op een speculaasmuffin. Maar hij is ook heerlijk in een (speculaas)appeltaart, door een (speculaas)crumble of tussen een laagjes(kruid)cake. (meer…)

vlierachtertuin.jpgVlierbloesemsiroop

Een jeugdherinnering: tijdens een kampeervakantie in Engeland stond onze tent bij een grote, bloeiende vlierstruik. De mooie geelwitte schermen geurden zalig. We besloten van die schermen vlierpannekoeken te bakken. Geweldig waren ze! Vlierbloesem heeft een heerlijke geur, en daardoor ook smaak, die mij daarna altijd is blijven fascineren. Op een andere vakantie in een afgelegen dal in Slovenië serveerde de waardin bij de zelfgemaakte kaas met brood gekoelde vlierbloesemlimonade, en weer werd ik betoverd door de geur en smaak.
In de tuin van de herberg staat tot mijn vreugde ook een grote vlierstruik. Vorige zomer besloot ik vlierbloesemlimonade te maken, in de hoop die fantastische geur te kunnen vangen. Helaas, de eerste poging mislukte jammerlijk, de vlierbloesem sloeg op een nare manier aan het gisten en geurde meer naar koeienvla dan naar de limonade uit mijn herinnering. De tweede poging was ook maar deels geslaagd, ook daar hangt een vreemde lucht aan, zelfs nadat ik hem geheel volgens het recept tot siroop had verwerkt. Ik durf hem beslist niet te serveren in de herberg!
Op dit moment staat de vlier ook weer te bloeien. Ik heb er inmiddels een traditionele Engelse zomerwijn mee opgestart, die nu (met een ordentelijke wijngist) in het gistingsvat zit. Hij ruikt gelukkig veelbelovend, het is tot nog toe gelukt die prachtige geur te vangen. Inmiddels weet ik door mijn wijn- en likeurmaakervaring dat je niet zomaar alle vlierbloemen moet plukken. Alleen de hele verse, die net uit zijn en helder roomwitte bloesem hebben. Bovendien weet ik dat er diverse manieren zijn om de geur aan bloemen te onttrekken. Je kunt ze laten trekken in koud water (gistingsgevaar!), in hun geheel in de siroop laten trekken, langzaam laten trekken in kokend water, begieten met heet water, of, voor likeur, laten trekken in alcohol.

Hieronder een recept voor vlierbloesemsiroop, volgens de methode waarmee ik ook mijn wijn heb gemaakt: heetwaterextractie.

(meer…)

In de ketel
Brandneteltian

Onder de kurk
Pinot blanc, Weissburgunder of rosé

In de ketel
brandnetel.jpg Soms hebben we geluk, in deze maand maart; en dan is het plotseling warm en zonnig weer. Tijd om de tuin in te gaan. De moestuin moet nodig gespit, gewied en ingezaaid worden. Vandaag waren de doperwten, veldsla, radijzen en worteltjes aan de beurt. Voor het zaaien viel er aardig wat weg te wieden. Er staat al veel eetbaars boven de grond, dankzij het warme weer. En nu is het de tijd om de jonge blaadjes van eetbaar onkruid te gebruiken in voorjaarsgerechten. Vandaag oogstte ik voor de soep brandnetel, muur en zevenblad. Ik kookte er samen met wat kruiden een groentesoep van die heerlijk kruidig smaakte. Maar er zijn met brandnetel nog veel avontuurlijker dingen te doen. Op het menu zet ik deze maand een brandneteltian.

Een tian is een aardewerken schotel die in Zuid-Frankrijk wordt gebruikt om in te bakken. Hij lijkt wat op de onderschaal van een Marokkaanse tajine. Claudia Roden geeft in haar kookboek De beproefde Mediterrane keuken een recept voor spinazietian. Natuurlijk is brandnetel geen spinazie. Maar het laat zich wonderwel verwerken in allerlei recepten voor bladgroenten. (meer…)